JERZY
GROTOWSKI
.
Najsławniejszy w świecie polski reżyser teatralny – reformator teatru
((
Jerzy Marian Grotowski (ur. 11 sierpnia 1933 w Rzeszowie, zm. 14 stycznia 1999 w Pontederze) – polski reżyser teatralny, teoretyk teatru, pedagog. Jeden z największych reformatorów teatru XX wieku.
(…) W 1955 Grotowski ukończył studia aktorskie w PWST w Krakowie, gdzie rozpoczęła się jego wieloletnia przyjaźń z Aliną Obidniak, po czym udał się na studia reżyserskie do moskiewskiego Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej (w skrócie GITIS), gdzie zetknął się ze stale tam rozwijaną metodą teatralną Stanisławskiego. Po powrocie do kraju podjął studia reżyserskie na swojej macierzystej uczelni. Jako reżyser Grotowski debiutował w 1957 roku w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, wystawiając Krzesła Eugène Ionesco. W końcu lat 50. Grotowski objął dyrekcję Teatru 13 Rzędów w Opolu, który wkrótce przemianował na Teatr Laboratorium 13 Rzędów. Najbliższym współpracownikiem reżysera w okresie „teatru przedstawień” był Ludwik Flaszen, kierownik literacki opolskiego teatru (…).
JERZY GROTOWSKI
BIOGRAFIA
Jerzy Grotowski podczas próby Misterium buffo 1960, fot. Leonard Olejnik
1960
Jerzy Grotowski, 1980, fot. Jan Krzysztof Fiołek
1980
Jerzy Grotowski 1997 fot. Francesco Galli
1997
W ogóle okazję zapoznania się z dokonaniami artystycznymi Grotowskiego miało niezbyt liczne grono odbiorców, skoro sam twórca od początku określał charakter swoich przedstawień jako swoistą odmianę teatru kameralnego – takiego, w którym widz powinien odczuwać fizyczną bliskość aktora, ten zaś miał, w akcie intymnej transgresji, dążyć do spełnienia jak gdyby spowiedzi, dokonującej się nie tylko i nawet nie głównie w słowach, lecz w całym jego organizmie. Ową osobliwie zdefiniowaną relację między aktorem i widzem, kojarzącą się z archetypem ofiary i nawiązującą do kultowych zachowań człowieka – relację uważaną przez Grotowskiego za nieredukowalne jądro teatru – reżyser, we współpracy z architektem Jerzym Gurawskim, wypróbowywał eksperymentalnie w różnych układach przestrzennych. Miały one sprzyjać osiągnięciu pragmatyki opartej na wzorze katartycznym,
interpretowanym podobnie jak w krytyce kultury Antonina Artaud (którego Grotowski uznał za
proroka własnych poszukiwań).
– Leszek Kolankiewicz
ARS MAGNA
GROTOWSKIEGO
“Jerzy Grotowski. Gra z pamięcią” – film dokumentalny w reż. Teresy Kudyby, z udziałem dr Agnieszki Wójtowicz, zdj. Mariusz Przygoda, prod. tress-FILM. Film powstał na 50-lecie Teatru 13 Rzędów. Jest unikatowym zapisem wspomnień świadków powstania i działalności teatru, m.in. Ludwika Flaszena, współzałożyciela i kierownika literackiego teatru.
GRA
Z PAMIĘCIĄ
źródło: Teresa Kudyba
Opowieść o opolskim Teatrze Laboratorium 13 Rzędów Jerzego Grotowskiego oparta na relacjach aktorów z prób do spektaklu na podstawie Doktora Fausta Christopfera Marlowe’a, fragmentach przedstawienia i rozmowie z Jerzym Grotowskim.
LIST Z OPOLA
1963
źródło: Lodz Film School
Fragment filmu “List z Opola” M. Elstera (zrealizowany pod nadzorem S. Różewicza) “Tragiczne dzieje Doktora Fausta” wg Ch. Marlowe’a (przekł. J. Kasprowicz). Scenariusz i reżyseria: J. Grotowski, Teatr Laboratorium 13 Rzędów, Miejsce: PWSTiF Łódź 1963. Obsada: Z. Cynkutis (Faust), R. Mirecka i A. Jahołkowski (Mefisto), R. Cieślak (Wagner, Waldes, Benwolio), M. Prus, a następnie M. Janowski (Kuba), Z. Molik (Stary człowiek, Bartek), A. Bielski (Korneliusz, Kardynał, Cesarz Fryderyk), T. Bull (Piękna Helena
TRAGICZNE
DZIEJE
DOKTORA
FAUSTA
źródło: De Revolutionibus
WYWIAD
Z
GROTOWSKIM
źródło: gaswinck
23 lata temu, 14 stycznia 1999 roku zmarł Jerzy Grotowski, reżyser, teoretyk i reformator teatru, pedagog. Twórca eksperymentalnego Teatru Laboratorium we Wrocławiu, który zyskał światową sławę.
GROTOWSKI
REFORMATOR
źródło: Z P B P
JERZY
GROTOWSKI
PETER
BROOK
“Próba portretu to nic innego jak film o wybitnym polskim twórcy spektaklów i nowej szkoły aktorskiej, Jerzym Grotowskim. Film ma się opierać na zapisach rozmów z ludźmi którzy obcowali w jakikolwiek sposób z Grotowskim. Film ma opowiadać o rożnych wydarzeniach z życia nie tylko artystycznego ale również prywatnego Grotowskiego. Film mówi o jego ulubionych miejscach na ziemi gdzie w Indiach uwielbiał poznawać tamtejsze kultury i ciągle chciał wiedzieć na ich temat czegoś więcej. Jego nie odparta chęć wiedzy ciągle zmuszała do wyjazdów i poznawania nowego świata którym był bezgranicznie zafascynowany. Jego życzeniem które się spełniło było pośmiertne rozsypanie jego prochów na stokach Góry Aranchala niedaleko Madras. Przed śmiercią sam Grotowski prosił media aby nie pokazywały tego miejsca gdyż jest mu bardzo bliskie. Twórcy filmu oprócz tego odwiedzą miejsca w których Grotowski dorastał i rozwijał swoje talenty czyli w rodzinnym Rzeszowie, i wieś Nienadówkę gdzie spędził czasy okupacji.”
PRÓBA PORTRETU
1999
źródło: mrJMFJCAS
Wybrane wydawnictwa na temat twórczości Grotowskiego.
WYDAWNICTWA
Profesor Mirosław Kocur (Instytut Kulturoznawstwa UWr) przedstawia swoją interpretację twórczości Jerzego Grotowskiego. Z właściwą sobie ekspresją wynikającą z fascynacji performensem wykładowca odsłania mniej znaną twarz Artysty.
HIPPIES
Spotkanie z Ludwikiem Flaszenem, wieloletnim współpracownikiem Jerzego Grotowskiego, z okazji wydania książki “Grotowski&Company. Źródła i wariacje”. Tom przynosi zupełnie nowe spojrzenie na Grotowskiego, uzupełnia i wzbogaca obraz artysty, który przez zwolenników i przeciwników zbyt łatwo zamykany jest w stereotypach.
GROTOWSKI
& COMPANY
Afisz teatralny z “Dziadów” w reżyserii Jerzego Grotowskiego, rok 1961.
DZIADY
POMNIK
GROTOWSKIEGO
„Witkacy, Artaud, Grotowski – awangarda teatralna XX wieku” – wykład Bogusława Jasińskiego oraz Andrzeja Pawłowskiego.
WYKŁAD
źródło: Drama kanał